قانون نگهداری و حمل فلزیاب ۱۴۰۴ | آیا داشتن دستگاه بدون مجوز جرم است؟
قانون نگهداری و حمل فلزیاب ۱۴۰۴ | آیا داشتن دستگاه بدون مجوز جرم است؟
بررسی تخصصی قانون مصوب ۱۳۷۹، شرایط توقیف دستگاه در ایست بازرسی، تفتیش منزل و راهکارهای قانونی برای رفع توقیف فلزیاب
⛔ به دنبال قوانین حفاری هستید؟
اگر سوال شما درباره جرم کندن زمین، تخریب آثار باستانی و گنجیابی میدانی است، این مقاله مخصوص شما نیست.
کالبدشکافی قانون ضرورت اخذ مجوز برای نگهداری فلزیاب
در نظام حقوقی ایران، دستگاه فلزیاب از معدود ابزارهایی است که صرفِ نگهداری و مالکیت آن بدون داشتن پروانه، جرمانگاری شده است. ماده واحده قانون مصوب ۱۳۷۹/۱۲/۲۵ صراحتاً بیان میکند که تمامی فرآیندهای مرتبط با این دستگاه، از ساخت و واردات گرفته تا تبلیغ و استفاده، باید زیر نظر وزارت میراث فرهنگی باشد.
📚 منبع مستند: برای مشاهده متن اصلی و بدون تحریف قانون مصوب سال ۱۳۷۹، میتوانید به سایت مرکز پژوهشهای مجلس مراجعه کنید:
🔗 مشاهده متن کامل «قانون ضرورت اخذ مجوز برای ساخت، خرید و فروش فلزیاب»
تحلیل کلمه به کلمه قانون درباره “حمل و نگهداری”
واژه “نگهداری” در این قانون دایره وسیعی دارد و شامل استقرار دستگاه در منزل، محل کار، صندوق عقب خودرو و حتی امانت دادن به دیگری است. تفاوتی نمیکند که دستگاه آکبند باشد یا کارکرده؛ عدم ارائه مجوز ساخت یا خرید در زمان کشف توسط ضابطین، منجر به ضبط دستگاه به نفع سازمان میراث فرهنگی خواهد شد.
جدول تفصیلی مجازاتهای نگهداری و حمل غیرمجاز
| نوع تخلف | مجازات نقدی | وضعیت دستگاه | سوء سابقه کیفری |
|---|---|---|---|
| نگهداری در منزل/محل کار | ۱ تا ۳ برابر ارزش دستگاه | ضبط به نفع دولت | ندارد (معمولاً) |
| حمل در خودرو (بدون حفاری) | جریمه نقدی طبق نظر قاضی | توقیف قطعی | بستگی به نظر قاضی دارد |
| تبلیغ و خرید و فروش | معادل ارزش دستگاه | مصادره | دارد |
شاهکلید دفاع: تفاوت فلزیابهای مهندسی با گنجیاب
یکی از مهمترین استراتژیهای تبرئه در پروندههای نگهداری، اثبات کاربری صنعتی یا تاسیساتی دستگاه است. اگر دستگاه شما توقیف شد، کارشناسان دادگستری موارد زیر را بررسی میکنند:
- عمق نفوذ: دستگاههای تاسیساتی (برای لوله یابی) معمولاً عمق کمی دارند.
- سیستم تفکیک (Discrimination): اگر دستگاه شما قابلیت “فقط طلا” (Just Gold) داشته باشد، حمل آن جرم سنگینتری دارد.
- تکنولوژی تصویری: اسکنرهای جیپیار (GPR) که ساختار خاک را نشان میدهند، حساسیت امنیتی بالایی دارند.
حقوق شهروندی: قوانین تفتیش خودرو و منزل
بسیاری از دارندگان دستگاه نگران ورود مأموران به حریم خصوصی خود هستند. طبق اصل ۲۲ قانون اساسی و قانون آیین دادرسی کیفری، دانستن این نکات حیاتی است:
- حکم ورود به منزل: مأمورین تنها با “حکم قضایی مخصوص” که نام قاضی، تاریخ و آدرس دقیق ملک در آن قید شده باشد، حق ورود دارند.
- گزارش همسایه کافی نیست: صرفِ گزارش یک مخبر، معمولاً مجوز ورود به منزل را صادر نمیکند مگر اینکه “ظن قوی” وجود داشته باشد.
- بازرسی خودرو (ایست بازرسی): در خودرو، اگر دستگاه در صندوق عقب و به صورت قطعات جدا شده (دمونتاژ) باشد، اثبات “جرم مشهود” برای مأموران چالشبرانگیزتر است.
دستگاه ایمن و قانونی میخواهید؟
اگر از ریسک خرید و حمل دستگاههای دستساز و بدون فاکتور میترسید، مدل جدید Gold Sense Black Dog را بررسی کنید که دارای پک شرکتی و اصالت قابل استعلام است.
نگاهی به مالکیت ابزار از منظر حقوقی
در فقه و حقوق، اصل بر “برائت” است. یعنی داشتن یک ابزار (مثل چاقو یا فلزیاب) ذاتاً جرم نیست، مگر اینکه قانونگذار آن را منع کرده باشد. در مورد فلزیاب، قانون سال ۷۹ این منع را ایجاد کرده است. با این حال، وکلای مجرب با استناد به اصول فقهی مثل “عدم سوء نیت”، تلاش میکنند تا پرونده را از حالت کیفری (زندان) خارج کرده و صرفاً به جریمه نقدی یا ضبط دستگاه تقلیل دهند.
(ادامه مباحث تخصصی حقوقی و فقهی در خصوص تملک ابزارهای دوگانه…)
وقتی پروندهای با عنوان «نگهداری فلزیاب غیرمجاز» تشکیل میشود، هدف اول شما باید “جلوگیری از مصادره” و هدف دوم “پیشگیری از جریمه سنگین” باشد. استراتژیهای زیر در دادگاههای ایران کاربرد دارند:
باید اثبات کنید که دستگاه برای هدفی غیر از غارت میراث فرهنگی خریداری شده. مثال: ارائه مدارک شغلی در حوزه تأسیسات، کشاورزی (یافتن دریچه چاه)، لولهکشی یا پیمانکاری. در لایحه قید کنید: «موکل جهت امور شغلی و تشخیص فلزات سطحی مزاحم در زمین کشاورزی شخصی، اقدام به نگهداری این ابزار نموده است.»
۲. اعتراض به نظریه کارشناسی (آیا این واقعا گنجیاب است؟)
بسیاری از دستگاههای توقیفی، اصلا فلزیاب حرفهای نیستند. وکیل شما باید درخواست ارجاع به “هیئت کارشناسان رسمی” بدهد تا مشخص شود آیا این دستگاه واقعاً قدرت تفکیک و عمقزنی دارد یا خیر؟ بسیاری از دستگاههای دستساز ایرانی، در این مرحله به عنوان “ضایعات الکترونیکی” شناخته شده و پرونده مختومه میشود.
در دادگاه و کلانتری، ظاهر دستگاه شما تعیین کننده است. برخی قطعات حکم “سند جرم” را دارند:
۱. کویلهای بزرگ (لوپ کادر ۱×۱)
کویلهای کوچک دستی معمولاً حساسیت کمتری ایجاد میکنند. اما وجود “لوپ کادر” یا فریمهای بزرگ یک متری در صندوق عقب ماشین، نشانه واضحی از “قصد عمقزنی بالا” است و دفاع را بسیار سخت میکند. اگر دستگاه را حمل میکنید، ترجیحاً از کویلهای دیسکی استاندارد استفاده کنید.
۲. تنظیمات دستگاه و منوی کاربری
اگر دستگاه روشن شود و در منوی آن گزینههایی مثل “Cave Mode” (حفره یاب) یا “Gold Only” دیده شود، کارشناس میراث آن را در گزارش خود قید میکند. دستگاههای صنعتی معمولاً چنین گزینههایی ندارند.
برخی فکر میکنند اگر دستگاه را قطعهقطعه حمل کنند (باتری جدا، لوپ جدا) جرم نیست. اما طبق رویه قضایی، اگر تمام قطعات در یک زمان کشف شوند و قابلیت مونتاژ داشته باشند، حکم “دستگاه کامل” را دارد.
برای اینکه در برخورد با ضابطین قضایی و در جلسات بازپرسی گیج نشوید، این اصطلاحات را بدانید:
اصطلاحات ضروری پرونده فلزیاب:
- جرم مشهود: جرمی که در منظر مأمور اتفاق بیفتد (مثل اینکه دستگاه روی صندلی ماشین باز باشد).
- حکم تفتیش موردی: حکمی که فقط برای یک مکان خاص صادر شده (نمیتوانند با حکم بازرسی منزل، باغ شما را هم بگردند مگر ذکر شده باشد).
- ضبط به نفع دولت: یعنی مالکیت دستگاه از شما سلب و به سازمان میراث فرهنگی داده میشود.
نیاز به راهنمایی بیشتر دارید؟
ما سعی کردیم تمام زوایای قانون نگهداری را پوشش دهیم. اگر همچنان سوالی دارید یا نیاز به مشاوره خرید دستگاههای کمخطر و قانونی دارید، با ما تماس بگیرید.
مشاوره خرید فلزیاب امن و مطمئن
ریسک خرید دستگاههای بدون نام و نشان را نپذیرید. تیم فنی مهندس موسوی شما را برای خریدی امن راهنمایی میکند.
