فلزیاب های کوچک و قوی؛ ۵ مدل برتر جیبی و تاشو (بررسی ۲۰۲۵) | موسوی آفیشیال
فلزیاب های کوچک و قوی؛ دایرهالمعارف جامع سیستمهای جیبی، تاشو و مخفی (بخش اول – ۲۰۲۵)
آیا دوران حمل دستگاههای غولپیکر با کولهپشتیهای سنگین به پایان رسیده است؟ تکنولوژیهای نوین در سال ۲۰۲۵، قدرت یک فلزیاب ۳ کیلویی را در یک قلمِ ۱۵۰ گرمی فشرده کردهاند. در این مقاله مرجع، ما نه تنها مدلها را معرفی میکنیم، بلکه علم کوچکسازی (Miniaturization) در گنجیابی را کالبدشکافی خواهیم کرد. اگر به دنبال کاوش نامحسوس، سریع و دقیق هستید، این مقاله انجیل شماست.
۱. انواع فلزیاب های کوچک و قوی: پینوینتر، تاشو یا موبایلی؟ (تحلیل مهندسی)
وقتی در گوگل عبارت “فلزیاب های کوچک و قوی” را جستجو میکنید، با طیف وسیعی از دستگاهها روبرو میشوید. اما آیا همه آنها یک کار را انجام میدهند؟ خیر. بیایید از نگاه مهندسی به این موضوع نگاه کنیم. کوچک شدن دستگاهها مدیون پیشرفت در سه حوزه است: تکنولوژی SMT (نصب سطحی قطعات الکترونیک)، باتریهای لیتیوم-پلیمر چگالی بالا و کویلهای تخت (Flat Coils).
الف) پینوینترها (Pinpointers): جراحان میدان کاوش
این دستگاهها حکم “چاقوی جراحی” را دارند. فلزیاب اصلی (بزرگ) حکم اسکنر را دارد که محدوده را مشخص میکند، اما پینوینتر دقیقاً نقطه را میزند.
مکانیزم عمل: این دستگاهها معمولاً از کویلهای استوانهای (Solenoid) استفاده میکنند که میدان مغناطیسی را به صورت ۳۶۰ درجه در نوک و بدنه پخش میکند. این طراحی برای دیواره چالهها و شکاف سنگها ایدهآل است.
ب) سیستمهای تاشو و کامپکت (Compact VLF): جاسوسان کوهستان
این دسته، فلزیابهای کاملی هستند که مهندسان با حذف فضای خالی داخل بدنه و استفاده از شفتهای تلسکوپی چندمرحلهای، حجم آنها را تا ۷۰٪ کاهش دادهاند.
مکانیزم عمل: آنها دقیقاً همان برد و کویل دابل-دی (DD) دستگاههای بزرگ را دارند، اما روی یک شاسی تاشو سوار شدهاند. مدلهایی مثل Minelab Go-Find شاهکار طراحی صنعتی محسوب میشوند.
ج) قلمهای غواصی (Scuba Tectors): سلاطین فشار
اینها ترکیبی از پینوینتر و کویل بزرگ هستند.
تفاوت کلیدی: پینوینتر معمولی برد ۵ سانتی دارد، اما اسکوبا تکتورها دارای کویل پهنتری هستند که برد را به ۴۰ سانت میرساند. همچنین مدارات آنها در رزین اپوکسی غرق شده (Potting) تا فشار آب در عمق ۶۰ متری را تحمل کنند.
۲. سلاطین جیبی: کالبدشکافی بهترین پینوینترهای جهان
پینوینتر دیگر یک کالای لوکس نیست؛ یک ضرورت است. بدون پینوینتر، پیدا کردن یک سکه کوچک در یک مشت خاکِ درآورده شده، میتواند ۱۰ دقیقه زمان ببرد. با پینوینتر، این زمان به ۵ ثانیه میرسد. بیایید ۳ غول بازار را زیر ذرهبین ببریم:
Garrett Pro-Pointer AT (معروف به هویج!)
این دستگاه نارنجی رنگ، پرفروشترین پینوینتر تاریخ است. چرا؟ چون “سگجان” است!
ویژگیهای پنهان:
- قابلیت Retune سریع: اگر دکمه را در نزدیکی فلز یک بار سریع فشار دهید، دستگاه بالانس مجدد میشود و میدان دیدش را کوچکتر میکند. این ویژگی برای دقیقتر کردن نقطه حفاری حیاتی است.
- خطکش روی بدنه: روی بدنه دستگاه خطکش سانتیمتری و اینچی حک شده تا عمق هدف را در چاله بسنجید.
- ضد آب کامل: استاندارد IP68 واقعی تا عمق ۳ متر.
Nokta PulseDive (ترنسفورمر دنیای فلزیابی)
شرکت نوکتا با ساخت این دستگاه، بازار را شوکه کرد. PulseDive دو دستگاه در یک بدن است.
تکنولوژی Pulse Induction (PI): برخلاف گرت که VLF است، پالس دایو از سیستم پالسی استفاده میکند. این یعنی در آب شور دریا، خاکهای نمکی کویر و زمینهای معدنی، نویز بسیار کمتری دارد و عمقزنی بهتری ارائه میدهد.
ماژولار بودن: شما میتوانید سرِ دستگاه را بپیچانید و بردارید و به جای آن یک کویل گرد بزرگ (Scuba Coil) ببندید.
Minelab Pro-Find 35 (هوشمند و تفکیکگر)
بزرگترین مشکل پینوینترها این است که برای میخ و طلا یک جور بوق میزنند. اما ماینلب در مدل ۳۵، سیستم Ferrous Tone ID را پیاده کرده است.
چگونه کار میکند؟ اگر هدف آهنی باشد، صدای دستگاه منقطع و بم میشود. اگر هدف غیرآهنی (طلا/نقره) باشد، صدا ممتد و تیز میشود. این ویژگی در دیواره چالههای پر از ریشه و میخ، نجاتدهنده است.
خرید پینوینتر اورجینال با گارانتی
بازار پر از نمونههای چینی ۲۰ دلاری است که شبیه اصلی هستند اما ۵ سانت هم نمیزنند! ما نسخه اورجینال را تضمین میکنیم.
آموزش فوق حرفهای: ۳ تکنیک مخفی کار با پینوینتر که فروشندگان نمیگویند
داشتن بهترین دستگاه کافی نیست، باید تکنیک داشته باشید. این ۳ روش سرعت شما را ۱۰ برابر میکند:
نوک پینوینتر قویترین نقطه آن است، اما بدنه آن هم سنسور دارد. وقتی چاله را کندید، دستگاه را به صورت افقی (خوابیده) در کف چاله بچرخانید تا کل سطح را سریع اسکن کنید، سپس با نوک دستگاه نقطه دقیق را پیدا کنید.
وقتی به هدف نزدیک میشوید، دستگاه ممتد بوق میزند و نمیفهمید هدف کجاست. در همین حالت که بوق میزند، دکمه روشن/خاموش را یک لحظه سریع فشار دهید (بدون خاموش کردن). حساسیت دستگاه کم میشود و بوق قطع میشود. حالا دوباره نزدیک شوید. این بار فقط وقتی بوق میزند که میلیمتر با هدف فاصله داشته باشید. این تکنیک برای پیدا کردن سکههای ریز عالی است.
اکثر پینوینترها چراغ LED دارند. در شب، این چراغ ممکن است موقعیت شما را لو بدهد. در تنظیمات مخفی (با نگه داشتن دکمهها طبق دفترچه)، میتوانید چراغ را خاموش کنید و فقط از حالت لرزش (Vibrate) استفاده کنید تا کاملاً مخفیانه (Stealth Mode) کار کنید.
۳. فلزیابهای تاشو: انقلاب Minelab Go-Find و رقبا
تا قبل از سال ۲۰۱۶، فلزیابها دستگاههایی بودند که باید قطعاتشان را مثل پازل سر هم میکردید. اما سری Go-Find مفهوم “Grab and Go” (بردار و برو) را معرفی کرد.
بررسی عمیق Minelab Go-Find 66
این مدل، پیشرفتهترین عضو خانواده Go-Find است. بیایید ساختار آن را بررسی کنیم:
- طراحی مکانیکی: هیچ سیمی بیرون نیست! کابل کویل از داخل شفت رد شده است. با آزاد کردن دو ضامن، دستگاه در ۳ ثانیه از ۵۰ سانتیمتر به ۱.۳ متر میرسد.
- کویل مستطیلی: چرا کویل آن گرد نیست؟ کویل ۱۰ اینچی مستطیلی این دستگاه برای پوشش دهی بهتر در هر قدم طراحی شده و گوشههای تیز آن اجازه میدهد راحتتر کنار سنگها و موانع کار کنید.
- اتصال بلوتوث: Go-Find 66 به اپلیکیشن موبایل وصل میشود. شما میتوانید گوشی را روی دسته نصب کنید و نقشههای گوگل مپ را ببینید، موزیک گوش دهید و وقتی فلز پیدا شد، دستگاه موزیک را قطع کرده و بوق میزند!
- LEDهای تفکیک (Treasure View): بالای دسته، ۵ چراغ LED وجود دارد. اگر چراغها قرمز شوند = آهن/زباله. اگر سبز شوند = سکه/جواهر. این سادهترین زبان بصری در دنیای فلزیابی است.
رقیب سرسخت: XP Deus II (جادوگر فرانسوی)
اگرچه Go-Find برای مبتدیان عالی است، اما XP Deus II پادشاه تاشوها برای حرفهایهاست.
چرا “جادوگر”؟ چون اصلاً سیم ندارد! کویل دستگاه یک کامپیوتر مستقل است که سیگنال را پردازش کرده و با امواج رادیویی پرسرعت به هدفون و یونیت میفرستد.
مزیت بزرگ: شما میتوانید ساقه (Stem) را جدا کنید و کویل را با دست (یا یک طناب) حمل کنید و یونیت را در جیب بگذارید. این یعنی یک فلزیاب های کوچک و قوی که هیچکس متوجه وجود آن نمیشود. عمق زنی دئوس ۲ برای یک سکه تا ۵۰ سانتیمتر و برای اهداف بزرگ تا ۱.۵ متر است که برای یک دستگاه در این ابعاد، باورنکردنی است.
۴. فلزیابهای قلمی غواصی (Scuba Tectors): فیزیک آب و فشار
پینوینترها برای خشکی عالی هستند، اما در زیر آب، شما به “پوشش سطح” نیاز دارید. تکان دادن یک پینوینتر قلمی در کف دریاچه برای پیدا کردن یک انگشتر، مثل گشتن دنبال سوزن در انبار کاه است. اینجاست که Scuba Tector وارد میشود.
Quest Scuba Tector Pro: پیشگام زیر آب
این دستگاه دارای یک کویل تاشو بزرگ است که سطح اسکن را ۴ برابر پینوینتر میکند.
چرا تکنولوژی PI در آب حیاتی است؟ آب شور دریا و املاح بستر رودخانه، رسانا هستند. دستگاههای VLF معمولی در آب شور “دیوانه” میشوند و مدام بوق میزنند. اما تکنولوژی پالسی (PI) که در اسکوبا تکتورها استفاده میشود، نمک را نادیده میگیرد و فقط فلز را میزند.
ویژگیهای خاص Scuba Tector که باید بدانید:
- حالت غواصی (Dive Mode): وقتی به عمق ۱۰ متری میروید، فشار آب دکمههای معمولی را فشار میدهد! اسکوبا تکتورها حالتی دارند که دکمهها را قفل میکند و کنترل با “تکان دادن” یا “چرخش دستگاه” انجام میشود.
- هشدار گم شدن: اگر دستگاه را در آب رها کنید، شروع به زدن بوق ممتد و فلاش زدن LED میکند تا بتوانید در تاریکی آب آن را پیدا کنید.
- شناوری: برخلاف فلزیابهای سنگین که به کف آب میروند، بسیاری از مدلهای اسکوبا روی آب شناور میمانند (البته اگر وزنه سربی به آنها نبندید).
بهترین گزینه برای شمال و جنوب ایران
اگر در سواحل خزر یا خلیج فارس کاوش میکنید، پینوینتر VLF به کارتان نمیآید. شما نیاز به پالس دایو یا اسکوبا تکتور دارید.
بخش دوم: اسکنرهای جیبی، مقایسه قیمت و راهنمای خرید نهایی
در بخش اول با “چاقوهای جراحی” (پینوینترها) و “سربازان تاشو” آشنا شدیم. اما اگر هدف شما بزرگتر از یک سکه باشد چه؟ اگر دنبال “حفره”، “قبر” یا “اتاقک” باشید، پینوینتر به کارتان نمیآید. در این بخش، تکنولوژیهایی را بررسی میکنیم که قدرت یک اسکنر ۱۰ هزار دلاری را در ابعاد یک بطری آب معدنی جا دادهاند.
۵. اسکنرهای موبایلی: قدرت عظیم در جیب شما (Mobile Ground Scanners)
شاید باورنکردنی باشد، اما امروزه میتوانید با یک سنسور کوچک و گوشی موبایلتان، تصاویری از زیر زمین بگیرید که ۱۰ سال پیش فقط با دستگاههای سنگین و لپتاپ ممکن بود. این دسته از دستگاهها، “آینده فلزیابی” هستند.
OKM Delta Ranger (رنجر دلتا): جاسوس آلمانی
شرکت OKM آلمان با معرفی Delta Ranger، مرز بین اسکنر حرفهای و ابزار تفریحی را شکست.
طراحی: این دستگاه شبیه یک دوربین تکچشمی یا چراغقوه تاکتیکال است. بسیار سبک و کوچک.
عملکرد سهگانه:
- Bionic Stream: برای ردیابی طلای تازه (تازهدفن شده) از راه دور.
- Ionic Stream: برای ردیابی طلای قدیمی (یونیزه شده) که هالهای اطراف خود دارد.
- 3D Ground Scan: اسکن سه بعدی حفره و فلز که مستقیماً روی گوشی آیفون یا اندروید شما نمایش داده میشود.
مزیت مخفیکاری: شما میتوانید سنسور را در کوله بگذارید یا به کمر ببندید و فقط با گوشی موبایل کار کنید. هیچکس شک نمیکند که در حال گنجیابی هستید!
OKM Rover UC (Undercover): مامور مخفی
اگر بخواهیم جایزه “مخفیترین فلزیاب جهان” را بدهیم، قطعاً به Rover UC میرسد.
ظاهر فریبنده: این دستگاه دقیقاً شبیه یک “عصای کوهنوردی” طراحی شده است. شما در ظاهر در حال کوهنوردی هستید، اما در واقع سنسورهای قدرتمند داخل عصا، زمین را تا عمق چندین متر اسکن میکنند.
ساعت هوشمند: Rover UC به همراه یک ساعت هوشمند اندرویدی عرضه میشود که نتایج اسکن را روی مچ دستتان نشان میدهد. آیا چیزی از این مخفیانهتر وجود دارد؟
۶. جدول مقایسه نهایی: کدام مدل برای جیب و هدف شما مناسب است؟
بیایید تمام مدلهای معرفی شده در بخش اول و دوم را در یک نگاه مقایسه کنیم. این جدول به شما کمک میکند “پولتان را دور نریزید”.
| مدل دستگاه | نوع تکنولوژی | عمق مفید (سکه) | عمق مفید (حفره/بزرگ) | قابلیت مخفیکاری | قیمت جهانی ($) |
|---|---|---|---|---|---|
| Nokta PulseDive | پینوینتر / پالسی | ۱۵ سانت | ۵۰ سانت | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ~$160 |
| Garrett Pro-Pointer AT | پینوینتر / VLF | ۱۰ سانت | – | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ~$130 |
| Minelab Go-Find 66 | تاشو / VLF | ۳۵ سانت | ۱.۲ متر | ⭐⭐⭐ | ~$250 |
| XP Deus II (Full) | تاشو بیسیم / FMF | ۵۰ سانت | ۱.۵ متر | ⭐⭐⭐⭐ | ~$1500 |
| OKM Rover UC | اسکنر / عصایی | – | ۸ متر (حفره) | ⭐⭐⭐⭐⭐⭐ (عالی) | ~$9000 |
| OKM Delta Ranger | اسکنر / موبایلی | – | ۱۰ متر (حفره) | ⭐⭐⭐⭐ | ~$6000 |
* قیمتها تخمینی هستند و در ایران به دلیل نرخ ارز و هزینههای واردات متفاوت خواهند بود.
۷. راهنمای خرید امن در بازار آشفته ایران (تشخیص اصل از فیک)
متاسفانه بازار ایران پر از نسخههای کپی شدهی پینوینترها و اسکنرهاست. دستگاههای چینی با ظاهری دقیقاً مشابه گرت و نوکتا تولید میشوند که کارایی آنها صفر است. برای اینکه سرتان کلاه نرود، به این نکات دقت کنید:
- هولوگرام و سریال نامبر: تمام محصولات اورجینال (مخصوصاً ماینلب و گرت) دارای شماره سریال لیزری هستند که میتوانید در سایت سازنده (Verify) کنید. اگر فروشنده گفت “این مدل سریال ندارد”، شک نکنید فیک است.
- کیفیت دکمهها: در مدلهای فیک، دکمهها سفت هستند یا صدای “کلیک” بلندی دارند. در مدلهای اورجینال، دکمهها نرم و بیصدا هستند.
- چراغ قوه: در پینوینترهای فیک، نور چراغ قوه ضعیف و زرد رنگ است، در حالی که در مدل اصلی، نور سفید و متمرکز است.
- قیمتهای عجیب: هیچ ارزانی بیحکمت نیست. اگر کسی پینوینتر گرت را نصف قیمت دلاری میفروشد، قطعاً جنس درجه ۳ چینی است.
جمعبندی نهایی: بالاخره کدام “فلزیاب های کوچک و قوی” را بخریم؟
انتخاب نهایی به “ماموریت” شما بستگی دارد. بیایید سناریوهای مختلف را بررسی کنیم:
شما میخواهید آخر هفتهها کنار دریا یا در جنگل بگردید و سکه پیدا کنید.
✅ انتخاب: Minelab Go-Find 66 یا Nokta Simplex (با شفت تاشو).
شما یک GPX 5000 دارید و برای درآوردن بار از چاله مشکل دارید.
✅ انتخاب: Garrett Pro-Pointer AT یا Nokta PulseDive.
شما میخواهید در مناطقی کار کنید که نباید جلب توجه کنید و دنبال ورودی مقبره یا تونل هستید.
✅ انتخاب: OKM Rover UC (عصایی) یا OKM Delta Ranger.
دنیای فلزیاب های کوچک و قوی هر روز در حال پیشرفت است. امروز شما میتوانید قدرتی را در جیب خود حمل کنید که باستانشناسان ۵۰ سال پیش آرزویش را داشتند. انتخاب هوشمندانه، کلید موفقیت شماست.
هنوز سوال دارید؟
مشاوران ما آمادهاند تا بر اساس بودجه و نیاز شما، بهترین گزینه جیبی یا تاشو را معرفی کنند.
